Sri Lanka,[a] officially the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka, formerly known as Ceylon,[b] is an island country in South Asia. It is located in the Indian Ocean, southwest of the Bay of Bengal, and is separated from India by the Gulf of Mannar and the Palk Strait. Sri Lanka shares a maritime border with the Maldives to the southwest and India to the northwest, and lies across the Bay of Bengal from Bangladesh and Myanmar to the northeast and the Andaman and Nicobar Islands of India to the east. Its capital is Sri Jayawardenepura Kotte, while Colombo is its largest city and the political, financial and cultural centre. Sri Lanka’s population is 22 million; with the Sinhalese people, who speak the Sinhala language, forming the vast majority—while Tamil is spoken by the large Tamil minority. Other long-established ethnic groups include the Moors, Indian Tamils, Burghers, Malays, Chinese, and Vedda.[16]
The island has a documented history of over 3,000 years, with evidence of prehistoric human settlement dating back 125,000 years.[17] Sri Lanka has been given various names throughout its long history, with Ceylon most notably being used prior to its independence in 1948.[18] The earliest known Buddhist writings in the island, known collectively as the Pali Canon, date back to 29 BCE.[19][20] Sri Lanka, owing to its strategic geographical location, played a role as a major trading hub, and was well known to explorers across the world as early as the Anuradhapura period. The Portuguese Empire established a colony in the sixteenth century, during a period of political upheaval in the Kingdom of Kotte where it also faced attacks from neighbouring kingdoms of Kandy and Sitawaka. Following the Sinhalese–Portuguese War, the Dutch colonial empire controlled the coastal areas. By the early 19th century, the British Empire established a colony on the island, which lasted until 1948. The early 20th century saw the rise of nationalist movements and increasing calls for independence. In 1948, Sri Lanka gained independence as the Dominion of Ceylon, eventually becoming a republic in 1972. Sri Lanka’s recent history has been marred by a prolonged civil war between the Tamil separatist militant organisation of Liberation Tigers of Tamil Eelam and the Sri Lankan Armed Forces, which lasted from 1983 to 2009, and ended with the defeat of the separatists.[21]
In the 21st century, Sri Lanka has emerged as a developing country, with a strategically important geographical location in the Indian Ocean, with its deep harbours giving it significant geopolitical leverage as a major trading post from the ancient Maritime Silk Road.[22][23][24] It has the highest level of human development in South Asia and the second-highest GDP per capita in the region. Sri Lanka has a long history of International engagement and cooperation, and is a member of several international organisations—including SAARC, the G77, the Non-Aligned Movement and the Commonwealth of Nations.
Toponymy
Main article: Names of Sri Lanka
In antiquity, Sri Lanka was known to travellers by a variety of names. According to the Mahāvaṃsa, the legendary Prince Vijaya named the island Tambapaṇṇĩ (“copper-red hands” or “copper-red earth”), because his followers’ hands were reddened by the red soil of the area where he landed.[25][26] In Hindu mythology, the term Lankā (“Island”) appears but it is unknown whether it refers to the island. The Tamil term Eelam (Tamil: ஈழம், romanised: īḻam) was used to designate the whole island in Sangam literature.[27][28] The island was known under Chola rule as Mummudi Cholamandalam (“realm of the three crowned Cholas”).[29]
Ancient Greek geographers called it Taprobanā (Ancient Greek: Ταπροβανᾶ) or Taprobanē (Ταπροβανῆ)[30] from the word Tambapanni. The Arabs and Persians referred to it as Sarandīb (the origin of the word “serendipity“) from Sanskrit Siṃhaladvīpaḥ.[31][32] Ceilão, the name given to Sri Lanka by the Portuguese when they arrived in 1505,[33] was transliterated into English as Ceylon.[34] As a British crown colony, the island was known as Ceylon; it achieved independence as the Dominion of Ceylon in 1948.
The country is now known in Sinhala as Śrī Laṅkā (Sinhala: ශ්රී ලංකා) and in Tamil as Ilaṅkai (Tamil: இலங்கை, IPA: [iˈlaŋɡaɪ]). In 1972, its formal name was changed to “Free, Sovereign and Independent Republic of Sri Lanka”. Later, on 7 September 1978, it was changed to the “Democratic Socialist Republic of Sri Lanka”.[35][36] As the name Ceylon still appears in the names of a number of organisations, the Sri Lankan government announced in 2011 a plan to rename all those over which it has authority.[37]
History
Main article: History of Sri Lanka
Prehistory
Main article: Prehistory of Sri Lanka
The pre-history of Sri Lanka goes back 125,000 years and possibly even as far back as 500,000 years.[38] The era spans the Palaeolithic, Mesolithic, and early Iron Ages. Among the Palaeolithic human settlements discovered in Sri Lanka, Pahiyangala (37,000 BP), named after the Chinese traveller monk Faxian;[39] Batadombalena (28,500 BP);[40] and Belilena (12,000 BP) are the most important. In these caves, archaeologists have found the remains of anatomically modern humans which they have named Balangoda Man, and other evidence[41] suggesting that they may have engaged in agriculture and kept domestic dogs for driving game.[42]
The earliest inhabitants of Sri Lanka were likely ancestors of the Vedda people,[43] an indigenous people numbering approximately 2,500 living in modern-day Sri Lanka.
During the protohistoric period (1000–500 BCE) Sri Lanka was culturally united with southern India,[44] and shared the same megalithic burials, pottery, iron technology, farming techniques and megalithic graffiti.[45][46] This cultural complex spread from southern India along with Dravidian clans such as the Velir, prior to the migration of Prakrit speakers.[47][48][45]
One of the first written references to the island is found in the Indian epic Ramayana, which provides details of a kingdom named Lanka that was created by the divine sculptor Vishvakarma for Kubera, the God of Wealth.[49] It is said that Kubera was overthrown by his rakshasa stepbrother, Ravana.[50]
ศรีลังกา (สิงหล: ශ්රී ලංකා, ออกเสียง: [ʃriː laŋkaː]; ทมิฬ: இலங்கை, ออกเสียง: [ilaŋɡaj]) มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา (สิงหล: ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය; ทมิฬ: இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு) เป็นประเทศเกาะในเอเชียใต้ ตั้งอยู่ในมหาสมุทรอินเดีย ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอ่าวเบงกอลและทางตะวันออกเฉียงใต้ของทะเลอาหรับ โดยมีอ่าวมันนาร์และช่องแคบพอล์กคั่นเกาะออกจากอนุทวีปอินเดีย ศรีลังกามีพรมแดนทางทะเลร่วมกับอินเดียและมัลดีฟส์ ศรีชยวรรธนปุระโกฏเฏเป็นเมืองหลวงทางกฎหมาย ส่วนโคลัมโบเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดและศูนย์กลางทางการเงิน
ศรีลังกามีจำนวนประชากรประมาณ 22 ล้านคน (ค.ศ. 2020) และเป็นรัฐหลายชนชาติซึ่งเป็นถิ่นฐานของวัฒนธรรม ภาษา และชาติพันธุ์ที่หลากหลาย ชาวสิงหลเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ ชาวทมิฬซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อยขนาดใหญ่ก็มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของเกาะเช่นกัน กลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ที่ปักหลักอยู่ที่นี่มาอย่างยาวนาน ได้แก่ ชาวมัวร์ ชาวเบอร์เกอร์ (Burgher) ชาวมลายู ชาวจีน และชนพื้นเมืองแว็ททา[17]
ประวัติศาสตร์ที่มีการบันทึกไว้ของศรีลังกามีอายุย้อนไปถึง 3,000 ปี โดยปรากฏหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่มีอายุอย่างน้อย 125,000 ปี[18] งานเขียนทางศาสนาพุทธที่เก่าแก่ที่สุดของศรีลังกาซึ่งมีชื่อเรียกโดยรวมว่าพระไตรปิฎกภาษาบาลีมีอายุย้อนไปถึงการสังคายนาครั้งที่ 4 ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อ 29 ปีก่อนคริสต์ศักราช[19][20] ศรีลังกายังได้รับสมญานามว่า “หยดน้ำตาของอินเดีย” และ “ยุ้งฉางตะวันออก” โดยทำเลที่ตั้งทางภูมิศาสตร์และท่าเรือน้ำลึกของศรีลังกาทำให้เกาะนี้มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์อย่างมากตั้งแต่สมัยแรกเริ่มของเส้นทางสายไหมโบราณมาจนถึงเส้นทางสายไหมทางทะเลในปัจจุบัน[21][22][23] เนื่องจากทำเลที่ตั้งได้ส่งผลให้ศรีลังกากลายเป็นศูนย์กลางการค้าที่สำคัญ ทั้งชาวตะวันออกไกลและชาวยุโรปจึงรู้จักเกาะแห่งนี้มานานแล้วตั้งแต่สมัยอาณาจักรอนุราธปุระ (377 ปีก่อนคริสต์ศักราช–ค.ศ. 1017) ในช่วงวิกฤตการณ์ทางการเมืองครั้งใหญ่ในอาณาจักรโกฏเฏ โปรตุเกสได้เดินทางมาถึงศรีลังกาและพยายามที่จะควบคุมการค้าทางทะเลของเกาะ โดยส่วนหนึ่งของศรีลังกาตกอยู่ในความครอบครองของโปรตุเกสในเวลาต่อมา ภายหลังสงครามสิงหล–โปรตุเกส เนเธอร์แลนด์และอาณาจักรกัณฏิได้เข้าควบคุมพื้นที่ดังกล่าว จากนั้นดินแดนในความครอบครองของเนเธอร์แลนด์ก็ตกไปอยู่ในมือของบริเตนซึ่งต่อมาขยายอำนาจควบคุมไปทั่วทั้งเกาะและตั้งเป็นอาณานิคมซีลอนตั้งแต่ ค.ศ. 1815 ถึง ค.ศ. 1948 ขบวนการเรียกร้องเอกราชทางการเมืองระดับชาติเกิดขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 และใน ค.ศ. 1948 ซีลอนก็กลายเป็นประเทศในเครือจักรภพ ประเทศในเครือจักรภพนี้มีรัฐสืบเนื่องต่อมาคือสาธารณรัฐนามว่าศรีลังกาตั้งแต่ ค.ศ. 1972 ประวัติศาสตร์ศรีลังกาในสมัยหลังมานี้แปดเปื้อนไปด้วยสงครามกลางเมืองซึ่งกินเวลานาน 26 ปี โดยเริ่มขึ้นใน ค.ศ. 1983 และสิ้นสุดลงอย่างเด็ดขาดเมื่อกองทัพศรีลังกาเอาชนะกองทัพพยัคฆ์ปลดปล่อยทมิฬอีแลมได้ใน ค.ศ. 2009[24]
ศรีลังกาเป็นประเทศกำลังพัฒนาโดยอยู่อันดับที่ 72 ในดัชนีการพัฒนามนุษย์ เป็นประเทศในเอเชียใต้ที่มีอันดับสูงสุดในแง่การพัฒนาและมีรายได้ต่อหัวที่สูงเป็นอันดับที่ 2 ในเอเชียใต้ อย่างไรก็ตาม วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องได้ส่งผลให้เกิดการล่มสลายของสกุลเงิน อัตราเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น และวิกฤตการณ์ทางมนุษยธรรมอันเนื่องมาจากการขาดแคลนสิ่งของจำเป็นอย่างรุนแรง วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจยังนำไปสู่การปะทุของการประท้วงตามท้องถนน โดยประชาชนได้เรียกร้องให้ประธานาธิบดีและรัฐบาลลาออกจากตำแหน่งจนเป็นผลสำเร็จ[25] เกาะนี้มีประวัติศาสตร์อันยาวนานในการมีส่วนร่วมกับกลุ่มความร่วมมือระหว่างประเทศในสมัยใหม่ โดยเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งสมาคมเอเชียใต้เพื่อความร่วมมือระดับภูมิภาค (ซาร์ก) และเป็นสมาชิกสหประชาชาติ เครือจักรภพแห่งประชาชาติ กลุ่ม 77 และขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด
ภูมิศาสตร์
ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลูกคลื่น มีภูเขาสูง มีที่ราบเป็นบริเวณแคบ มีพรมแดนทางทะเลทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดกับประเทศอินเดีย
ภูมิอากาศ
อากาศช่วงพื้นที่ราบลุ่ม ภูมิอากาศของโคลัมโบจะอยู่ประมาณที่ 27 องศาเซลเซียส ในพื้นที่ราบสูงอากาศจะเย็น อุณหภูมิสามารถลงถึง 16 องศาเซลเซียส จากภูเขาที่มีความสูง 2,000 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล แดดออกตลอดทั้งวัน ช่วงลมมรสุมอากาศของศรีลังกา ลมมรสุมทางตะวันออกเฉียงใต้จะพาฝนมาด้วยตั้งแต่เดือน พ.ค. ถึง ก.ค. และพัดต่อไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ ทางตอนใต้และทางภาคกลาง แต่ภาคเหนือและภาคตะวันออกจะได้รับอิทธิพลลมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ในช่วงเดือน ธ.ค. ถึง ม.ค.
ข้อมูลจาก Wikipedia